Van wie is de foto nou echt?

juridisch

Veel Meubel covers worden gesierd door foto’s van stijlvolle kamers, uiteraard met mooie meubels. Bij die foto’s zijn meerdere mensen betrokken: de opdrachtgever, de fotograaf, de stylist. De vraag is alleen wie de rechten heeft op deze foto. Wie van de betrokkenen mag die foto gebruiken en van wie is de foto nou echt?

Een foto kan beschermd worden op grond van het auteursrecht. Het auteursrecht komt toe aan de maker van de foto. De maker moet toestemming geven als een ander de foto openbaar wil maken of verveelvoudigen. Voorwaarde is wel dat aan het vereiste voor auteursrecht wordt voldaan. Dit betekent dat de foto een eigen, oorspronkelijk karakter en een persoonlijk stempel moet hebben. Het gaat er daarbij om dat er creatieve keuzes worden gemaakt door de maker. Je kunt hierbij denken aan een bepaalde sluitertijd, lichtinval, afstand, andere instellingen en de styling van de gefotografeerde objecten. Worden deze creatieve keuzes door de fotograaf gemaakt, dan is de fotograaf als maker en dus rechthebbende aan te wijzen.

Rechtbank Amsterdam heeft in 2015 een interessante uitspraak gedaan over die creatieve keuzes van de fotograaf. In de zaak tussen fotobureau Roadside en Landelijk Aktie Komitee Scholieren (LAKS) oordeelde de rechter dat het instellen van de camera, het innemen van een positie, bepalen wat er op de foto komt en de scherptediepte instellen niet genoeg is. Dat is immers nodig voor elke foto en dus niet per se creatief. De foto moet zich onderscheiden van andere foto’s door de persoonlijke keuzes van de fotograaf. Alleen dan is de fotograaf als maker aan te merken.

Wat nu als niet de fotograaf, maar alleen de stylist creatieve keuzes heeft gemaakt? In dat geval komt het auteursrecht toe aan de stylist. Hebben beiden creatieve keuzes gemaakt, dan kan er zowel op de compositie als op de foto zelf een auteursrecht rusten.

Hoe zit het dan als de fotograaf de foto in opdracht heeft gemaakt? De maker is de fotograaf, dus de opdrachtgever is geen auteursrechthebbende van de foto. Het doen van een betaling aan de fotograaf doet daar niet aan af. Wil je de auteursrechten op de foto krijgen als opdrachtgever, dan moeten de rechten schriftelijk worden overgedragen. Ga er dus niet automatisch vanuit dat het werk dat door een fotograaf in opdracht wordt gemaakt volledig aan de opdrachtgever toekomt vanwege een betaling. Belangrijk is wel dat de naam van de fotograaf vermeld wordt bij een openbaarmaking. Dat wordt een persoonlijkheidsrecht genoemd en is niet over te dragen. Het is natuurlijk ook mogelijk dat de opdrachtgever precies bepaald heeft hoe de foto eruit moet zien en in die zin alle creatieve keuzes heeft gemaakt. In dat geval rust het auteursrecht wel bij de opdrachtgever.

Achter een foto schuilen meer rechthebbenden dan je wellicht verwacht. Degenen die de foto door middel van creatieve keuzes hebben gemaakt, zullen daar ook de vruchten van plukken. Overdracht is mogelijk, maar alleen een betaling is niet voldoende. De creativiteit achter de foto’s en compositie van de woonkamers die op de Meubel cover prijken, wordt dus beloond!

 

Merel Kamp is Europees Merken- en Modellengemachtigde en Partner bij Signify te Amstelveen. Merel adviseert bedrijven uit binnen- en buitenland over het beschermen van merken en productvormgeving. Deze maand is de column verzorgd door Rozemarijn Ietswaart, stagiaire bij Signify te Amstelveen en masterstudente Ondernemingsrecht aan de Universiteit Leiden.

Thema's
Lees ook
Nieuw woonmerk: Gusj

Nieuw woonmerk: Gusj

Gusj is een nieuw woonmerk dat verrassend compleet van start gaat. Alles is op orde bij de groothandel in het Belgische Mol: voorop staat de selectie van interieurproducten, maar ook fotografie, communicatie en distributie kloppen. Zelfs over de geur die in de showroom hangt is nagedacht. Gusj is een merk dat bestaat uit unieke stukken die oprichter...