Ondernemende ontwerpers

Tuning chair

Iedere jonge ontwerper staat na zijn of haar afstuderen voor een nieuw begin. Sommigen treden in dienst bij een werkgever, anderen besluiten tot het opstarten van hun eigen bedrijf. Maar hoe gemakkelijk is dat laatste eigenlijk? En welke vaardigheden brengen deze jonge ontwerpers mee vanuit hun opleiding?

Veel Nederlandse ontwerpers voltooien hun opleiding aan de Design Academy in Eindhoven. Met een vierjarige bacheloropleiding wil deze school haar leerlingen voorbereiden op het ontwerpersvak. Dat is geen makkelijke klus, weet Ruben van Megen. Hij slaagde in 2012. ‘Van de 3000 nieuwe aanmeldingen kwamen er 250 door het toelatingsexamen. Daarvan viel nog eens 50 procent af vóór het eindexamen.’

Kennis loslaten

Toch zijn er geen vaste voorwaarden om toegelaten te worden tot deze opleiding. De een komt direct van de HAVO, een ander heeft al een vooropleiding gevolgd aan bijvoorbeeld het Hout- en Meubileringscollege of de SintLucas vakschool. Ontwerper van projectmeubilair Philip Bogaerts begon aan de Design Academy met alleen een HAVO-diploma op zak. ‘Het gaat er vooral om dat je een bepaald idee kunt overbrengen. Je leert om ruim te denken en alle mogelijkheden open te laten. Werkt iets niet? Dan ga je op zoek naar een andere invalshoek.’ Vaardigheden zijn daarbij volgens Bogaerts handig, maar niet essentieel. ‘Als je niet kunt tekenen zijn er andere manieren om je idee over te brengen, zoals met een 3D-programma. Die vaardigheden zijn geen vereiste voor het aantonen van creativiteit.’

Het beheersen van bepaalde vaardigheden kan van pas komen, maar het kan ook wel eens tegen je werken op een opleiding als de Design Academy. Van Megen, die eerst het praktische Hout- en Meubileringscollege afrondde, ervoer dit als een uitdaging. ‘Op het HMC leer je producten te maken volgens een bepaald kader. Je bent praktisch bezig en werkt volgens vaste begrippen. Op het HMC leer je bij wijze van spreken dat een stoel vier poten heeft. De Design Academy vraagt je die kennis los te laten. Waaróm heeft die stoel vier poten?, wordt nu de vraag.’ Voor Van Megen waren deze twee verschillende opleidingen een goede combinatie. ‘Op de Design Academy leerde ik om eerst mijn fantasie de vrije loop te laten voordat ik me bezighield met het maakwerk. In het productieproces kwam die praktische kant mij vervolgens goed van pas.’

[tussenkop] Verkoopbaarheid             

De opleiding op MBO niveau 4 aan het HMC bereidt haar studenten goed voor op het leven als ondernemer. ‘Op het HMC heb ik leren boekhouden en heb ik geleerd hoe ik een website moest bouwen. Ook hielden we ons bezig met het oefenen van gesprekken met toekomstige klanten’, vertelt Aya Magdelijns. Ze studeerde vorig jaar af aan het HMC. Nu is ze eigenaar van Music Minded Meubels, waar ze meubels ontwerpt die een relatie hebben met muziek. Voorbereiding op het ondernemerschap was een belangrijk onderdeel van haar opleiding. Op de Design Academy is dat wel anders. Daar komt ondernemen niet aan de orde, stellen de verschillende ontwerpers. ‘In mijn jaar werd daar wel naar gevraagd’, licht Ruben van Megen toe. ‘Toen werd duidelijk aangegeven dat dit een kunstopleiding is, geen ondernemersopleiding.’

Ook ontwerper Tijs Gilde ervaart de focus die de opleiding legt op het leren ontwerpen. ‘De SintLucas vakschool, waaraan ik eerst studeerde, legde juist een grote focus op het commerciële aspect. We ontwierpen vanuit de wensen van de klant en dachten veel na over de eisen van het bedrijf aan het ontwerp. De Design Academy is daarin veel opener. Je ontwerpt niet vanuit de klant, maar vanuit een bepaald idee.’ Daar zitten volgens Gilde positieve en negatieve kanten aan. ‘Je krijgt veel ruimte om een product naar eigen wens te ontwerpen en aandacht te besteden aan het verhaal. Toch komt dat de verkoop niet altijd ten goede. Door de sterke focus op het idee en het creatieve proces, is er soms geen link meer tussen het ontwerp en de realiteit. Na mijn opleiding wilde ik meer aandacht gaan besteden aan de verkoopbaarheid van mijn ontwerpen, door bijvoorbeeld niet te gaan voor grote veranderingen maar juist bestaande dingen vanuit een nieuwe invalshoek te benaderen.’

De mentaliteit van de opleiding heeft hem daar wel bij geholpen, zo geeft hij aan. ‘Op de Design Academy leer je om je eigen werk helemaal lek te schieten. Alle kritiek die je er maar op kunt hebben breng je naar voren. Zo heb ik geleerd om door te gaan tot iets écht helemaal goed is. Je probeert iets en als dat niet werkt, denk je na over wat wél werkt.’ Mariëlle van Swam, van ontwerpstudio Van Swam, geeft aan dat ze op andere gebieden heeft geleerd van haar opleiding aan de Design Academy. ‘We besteedden veel aandacht aan het onderbouwen van een ontwerp. Wat is het doel van dit ontwerp? Voor wie maak ik het? En is dit wel de juiste vorm of het juiste materiaal voor deze doelgroep?, vroeg ik me regelmatig af. Door dat goed te onderbouwen ben ik sterker in mijn schoenen gaan staan over mijn eigen werk.’

Naam maken

De ontwerpers vragen zich af hoe erg het is dat de Design Academy weinig aanraakt op het ondernemersvlak. ‘Moet dat wel het doel zijn van een ontwerpopleiding?’, vraagt Van Swam zich af. ‘Is het niet aan jou om aan het einde van je opleiding jezelf een doel te stellen en bij te leren?’ ‘Als je ook nog eens het ondernemersvak moet leren, blijft er simpelweg niet genoeg ruimte over voor het ontwerpen in de opleiding’, vindt Gilde. ‘Op deze opleiding kun je heel goed leren ontwerpen, het zou zonde zijn als er niet meer genoeg ruimte was om dat goed te leren beheersen.’ Van Megen heeft wel veel ondernemersvakken meegekregen tijdens zijn opleiding aan het HMC. ‘Maar uiteindelijk leer ik het beste in de praktijk. Door dingen gewoon te doen, heb ik uiteindelijk een heel ander beeld van ondernemen gekregen dan ik had. Bovendien, als ik me teveel op het verkoopaspect zou richten, kan ik me minder op het ontwerpen focussen. Dan ga ik richting massaproductie.’

De studenten die een eigen bedrijf willen beginnen, starten daar vaak al mee tijdens hun studententijd, zo blijkt. ‘Daar leerde ik veel van’, vertelt Van Megen. ‘Toen ik begon, produceerde ik al enkele meubels voor ik deze verkocht had. Toen kwam ik erachter dat dat niet handig was, omdat je eerst naam moet maken voor je aan verkoop kunt denken.’ Ook Philip Bogaerts begon al met een eigen bedrijf voor hij afstudeerde. ‘Door vroeg te beginnen leerde ik al snel hoe ik zelf mijn tijd kon indelen en dat het belangrijk was niet te veel aandacht aan één ding te besteden.’ Ook samenwerkingen hebben hem geholpen om te komen waar hij nu is, geeft Bogaerts aan. ‘Via producenten kwam ik meer te weten over merken en leerde ik voor wie mijn ontwerpen het meest geschikt zijn.’

 

Tuning Chair van Tijs Gilde

Thema's
Lees ook
Studenten HMC beste meubelmakers van Nederland

Studenten HMC beste meubelmakers van Nederland

HMC'er Guus van Velthuijsen van HMC Amsterdam mag zich opnieuw beste meubelmaker van Nederland noemen. Bauke-Jan Beverloo van HMC Rotterdam wist de tweede plaats in de wacht te slepen.  Vorig jaar deed Guus voor het eerst mee aan de wedstrijd van WorldSkils. Ook toen werd hij beste meubelmaker van Nederland en behaalde hij in Europa de zesde plaats....

Nieuwe Nederlandse meesters in Milaan

Nieuwe Nederlandse meesters in Milaan

Oud-studenten van het HMC presenteren hun werk in Milaan tijdens de Salone del Mobile 2019. Zij staan als enige Nederlandse (vak) school voor de woon- en meubelbranche tussen ontwerpers, ambachtelijk producerende bedrijven en ontwerpbureaus in het Palazzo Francesco Turati, onder de titel Masterly - The Dutch in Milano. Hiermee wordt het Nederlandse...

NK interieuradviseur

NK interieuradviseur

Het Hout- en Meubileringscollege in Rotterdam organiseert samen met Worldskills Nederland en Woonmall Alexandrium het Nederlands Kampioenschap Interieuradviseur. 12 deelnemers van verschillende mbo-scholen in Nederland strijden in Woonmall Alexandrium om deze felbegeerde titel.  De studenten hebben de opdracht gekregen om een ontwerpadvies te...