Concurrentiekracht industrie in het geding

Brexit_Pixabay

En toen werd het allemaal weer anders met de Brexit. De datum 29 maart 2019 geldt niet meer als de deadline voor het vertrek van het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie. Of dat nog iets betekent voor de scenario’s die zijn opgesteld voor de periode onmiddellijk ná het vertrek? Waarschijnlijk niet, want van uitstel lijkt vooralsnog geen afstel te komen.

Een vertrek van het VK uit de EU heeft gevolgen voor de concurrentiekracht van de industrie in Nederland. Dat laat een studie zien van het Planbureau voor de Leefomgeving, uitgevoerd op verzoek van het ministerie van Economische Zaken. Het Planbureau heeft de initiële gevolgen van een vertrek-zonder-afspraken op een rijtje gezet. ‘Initieel’ wil in dit verband zeggen dat de effecten van een no deal-Brexit zijn onderzocht zoals die onmiddellijk na de ‘leave’ kunnen optreden. Dus nog vóór bedrijven en overheden eventueel getroffen voorzorgsmaatregelen kunnen effectueren. En consumenten hun koopgedrag hebben kunnen aanpassen.

Handelsverkeer

Het vertrek uit de EU houdt onder meer in dat er voor het handelsverkeer tussen de Europese Unie en het Verenigd Koninkrijk een stelsel van heffingen en tarieven van kracht wordt. Heffingen zorgen over en weer voor kostenverhogingen. Daar ligt ook de onderzoeksvraag die het PBL van het ministerie van Economische Zaken heeft gekregen. ‘Is de kostenverhoging als gevolg van handelsbarrières door de Brexit voor bedrijven in de verschillende provincies in Nederland groter of kleiner in vergelijking met die van hun concurrenten in binnen- en buitenland?’

Het Planbureau heeft ruim zestig bedrijfstakken onderzocht, waaronder de meubelindustrie. Volgens het onderzoek zijn het vooral de meubelbedrijven in de economisch kleinere provincies die hun concurrentiepositie zullen zien verzwakken. De onderzoekers hebben het dan over de drie noordelijke provincies, over Overijssel, Gelderland en Limburg. ‘De economisch grotere provincies Zuid- en Noord-Holland en Noord-Brabant worden minder hard door de Brexit getroffen dan de economisch kleinere provincies. Dat komt doordat bedrijven in deze economisch grotere provincies vaker concurreren met nabijgelegen bedrijven en meer goederen betrekken van nabijgelegen bedrijven. Hierdoor concurreren ze minder vaak met bedrijven uit het VK en zijn ze minder afhankelijk van directe of indirecte relaties met het VK.’

Productiekosten

De tarieven en handelsbelemmeringen die over en weer gaan gelden, gaan het functioneren van bedrijven in Nederland op twee manier beïnvloeden, stelt het PBL. ‘Directe gevolgen in de vorm van een hogere verkoopprijs in het VK van uit Nederland afkomstige goederen en diensten. De omvang van de gevolgen hangt af van de hoeveelheid export naar het Verenigd Koninkrijk.’ Het Planbureau wijst ook op de indirecte gevolgen. Die komen tot uiting in de vorm van de ‘hogere productiekosten vanwege de hogere prijs voor inkoop van goederen en diensten afkomstig uit het VK. De omvang van deze kosten hangt af van de hoeveelheid import vanuit het VK of de mate waarin de toeleverende industrie importeert vanuit het VK.’

Hoe de vlag er na het vertrek-zonder-afspraken van het VK uit de Europese Unie voor de industrie in Nederland bij komt te hangen ‘is uiteindelijk afhankelijk van de vraag voor welke specifieke producten en diensten er een handelsbarrière komt’.

ontmoeting_blad

Een ontmoeting tussen Jean-Claude Juncker, voorzitter Europese Commissie, Mark Rutte, minister-president Nederland, en Theresa May, minister-president van het Verenigd Koninkrijk tijdens een bijeenkomst van de Europese Raad in Brussel, december 2018. De drie spelen ieder op eigen niveau een belangrijk rol in het vertrekproces van het VK uit de EU. (foto: EU)

Handelsbelemmeringen

De concurrentiepositie van industriële en agrarische bedrijfstakken in Nederland ná het vertrek van het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie ‘is uiteindelijk afhankelijk van de vraag voor welke specifieke producten en diensten er een handelsbarrière komt’, stelt het Planbureau voor de Leefomgeving.

Het PBL heeft een rapport opgesteld over de mogelijke consequenties van een vertrek voor de industrie in Nederland, op verzoek van het ministerie van Economische Zaken. Enige zekerheid over de gevolgen van de Brexit voor het bedrijfsleven in Nederland is er pas op het moment dat er zicht is op ‘het niveau van een veelheid aan handelsbelemmeringen’.

Een van de conclusies van de inventarisatie van het Planbureau is dat Nederland een eigen koers moet gaan varen in de onderhandelingen met het Verenigd Koninkrijk over de invulling van de nieuwe economische verhouding tussen beide landen. ‘De effecten van een Brexit voor de concurrentiepositie zijn verschillend voor verschillende bedrijfstakken en regio’s. Hierdoor kan het belang van Nederland bij de vervolgonderhandelingen met het Verenigd Koninkrijk verschillen van het gemiddelde belang van de lidstaten van de Europese Unie.’

Tekst: Hein Veld 

 

 

Thema's
Lees ook
Producenten positief in april

Producenten positief in april

Het producentenvertrouwen industrie is toegenomen in april 2019. Het vertrouwen steeg van 6,1 in maart naar 6,7 in april, meldt het CBS. Dat is aanzienlijk hoger dan het gemiddelde over de afgelopen twintig jaar, wat uitkomt op een producentenvertrouwen van 1. De laagste waarde werd bereikt in februari 2009 (-23,5). Sinds eind 2014 zijn er meer positieve...

Hogere investering industrie

Hogere investering industrie

Industriële ondernemers verwachten dit jaar in totaal een kwart meer te investeren in materiële vaste activa dan in 2017. In 2016 werd 8 miljard euro geïnvesteerd in de industrie, waarvan het grootste deel in machines. Dit en meer blijkt uit CBS-cijfers vandaag. De verwachtingen van producenten zijn daarmee in de voorjaarsenquête nog iets positiever...

Industriële dagelijkse productie stijgt in februari met meer dan 4 procent

Industriële dagelijkse productie stijgt in februari met meer dan 4 procent

De gemiddelde dagelijkse industriële productie steeg in februari met 4,2 procent ten opzichte van februari 2017. In januari noteerde het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), nog de grootste stijging in de groei van de gemiddelde dagelijkse industriële productie in Nederland in ongeveer 7 jaar. Al meer dan twee jaar is de industriële Nederlandse...